نکات درسی
شیمی 2 - آرایش الکترونی عناصر واسطه | |
- در بین عناصر شماره 1 تا 36 عناصر 21 تا 30 عنصر واسطه بوده و تراز 3d در انها پر می شود و مابقی عنصر اصلی هستند .
- در عناصر واسطه 21 تا 30 ( بجز کروم و مس که آرایش استثنا دارند ) تعداد الکترون تراز 3d برابر با یکان عدد اتمی آنهاست و تراز 4s آنها نیز پرشده است . مثلا آهن با عدد اتمی 26 در تراز 3d خود 6 الکترون و در تراز 4s خود 2 الکترون دارد . |
| ساختار اتم |
..................................................
| شیمی 2 - جرم اتم بر حسب amu | |
هر amu جرمی معادل یک نوترون یا تقریبا یک پروتون دارد ، بنابراین جرم هر اتم بر حسب amu تقریبا برابر با عدد جرمی آن اتم است . مثلا عدد جرمی اتم اکسیژن معمولی 16 است و جرم هر اتم آن 16 amu می باشد .
|
| ساختار اتم |
..................................................
شیمی 2 - آرایش الکترونی عناصر 31 تا 36 | |
| این عناصر همگی در بلوک P قرار داشته و جزء عناصر اصلی می باشند . آرایش الکترونی همگی آنها به 4p ختم شده و تراز 3d و 4s انها پرشده است. تعداد الکترون تراز 4p آنها برابر با یکان عدد اتمی آنهاست . مثلا عنصر شماره 35 در تراز 4p خود 5 الکترون دارد . |
| ساختار اتم |
..................................................
شیمی 2 - انرژی یونش | |
هر عنصر به تعداد الکترونهایش ( عدد اتمی ) دارای انرژی یونش است .
- انرژی های یونش متوالی یک عنصر همواره در حال افزایش است . ( IEn> ... >IE3>IE2>IE1 )
- در هر گروه از بالا به پایین انرژی نخستین یونش کاهش می یابد .
- در هر دوره از چپ به راست انرژی نخستین یونش افزایش می یابد ، بجز در گروه 13 و 16 که کاهش می یابد .
- در هر دوره جدول فلز قلیایی کمترین انرژی نخستین یونش و گاز نجیب بیشترین انرژی نخستین یونش را دارد .
- در بین تمام عناصر ، هیلم بیشترین انرژی نخستین یونش و سزیم کمترین انرژی نخستین یونش را دارد. |
| ساختار اتم |
..................................................
شیمی 2 - ترازهای فرعی هر دوره جدول تناوبی | |
بطور کلی در هر دوره جدول ترازهای فرعی زیر در حال پرشدن می باشند :
ns , (n-2)f , (n-1)d , np
که در آن n شماره دوره جدول است . مثلا در دوره 5 (n=5 ) ترازهای 5s , 4d , 5p به ترتیب پر میشوند . ( چون تراز 3f وجود ندارد آنرا نمینویسیم ) |
| ساختار اتم |
..................................................
| شیمی 2 - پرتوهای رادیواکتیو (آلفا - بتا - گاما ) | |
مواد پرتوزا ، هسته ناپایدار داشته و ضمن متلاشی شدن هسته آنها ، پرتوهایی از خود منتشر می کنند که به آنها پرتوهای رادیواکتیو گفته می شود .
پرتوی آلفا :
هر ذره پرتوی آلفا شامل 2 عدد پروتون و 2 عدد نوترون است ، بنابراین می توان گفت پرتوی آلفا از جنس هسته اتم هلیم ( +He2) است . بار مثبت داشته و در میدان الکتریکی به سمت قطب منفی منحرف می شود .
ذرات آلفا هنگام برخورد به موانع مختلف ، الکترون جذب کرده و تبدیل به اتم هلیم می شوند و بصورت گاز هلیم وارد هوا می گردند.
پرتوی بتا :
پرتوی بتا از جنس الکترون بوده و بار آن منفی است و در میدان الکتریکی جذب قطب مثبت می شود.
ذرات بتا هنگام برخورد با موانع مختلف جذب شده و بصورت الکترون به زمین برمی گردد .
پرتوی گاما :
پرتوی گاما از جنس امواج الکترومغناطیس است که طول موج بسیار کوچکی داشته و بسیار پرانرژی است . بدون بار بوده و در میدان الکتریکی به سمت قطبهای مثبت و منفی منحرف نمی شود .
# هر چند که بار ذرات آلفا از بار ذرات بتا بیشتر است ، ولی چون جرم ذرات آلفا خیلی خیلی بیشتر از جرم ذرات بتا است ( حدود 8000 برابر ) لذا میزان انحراف پرتوی آلفا در میدان الکتریکی کمتر از پرتوی بتا است . در واقع می توان گفت نسبت بار به جرم ذرات بتا از ذرات الفا بیشتر است . ( هرچه نسبت بار به جرم بیشتر باشد انحراف بیشتر است) |
| ساختار اتم |
..................................................
| شیمی 2 - تغییرات اتم هنگام پرتوزایی | |
- با خروج هر ذره آلفا از اتم ، 2 پروتون و 2 نوترون از هسته اتم خارج می شود ، بنابراین عدد اتمی 2 واحد و عدد جرمی 4 واحد کاهش می یابد و اتم به اتم عنصر دیگر با هسته سبکتر تبدیل می شود . به عنوان مثال عنصر X با عدد اتمی Z و عدد جرمی A با خارج شدن یک ذره آلفا به عنصر Y با عدد اتمی Z-2 و عدد جرمی A-4 تبدیل می شود .
- با خروج هر ذره بتا از اتم ، تعداد پروتونهای هسته اتم یک واحد افزایش و تعداد نوترونهای هسته اتم یک واحد کاهش می یابد . زیرا هنگام خروج پرتوی بتا ، یک نوترون هسته اتم به پروتون و الکترون تبدیل می شود ، که الکترون تشکیل شده بصورت پرتوی بتا از اتم خارج می شود و پروتون درون هسته باقی می ماند . بنابراین با خروج هر ذره بتا ، عدد اتمی عنصر یک واحد افزایش ولی عدد جرمی آن تغییر نمی کند و عنصر به عنصر بعدی خود در جدول تبدیل می شود . به عنوان مثال عنصر X با عدد اتمی Z و عدد جرمی A با خارج شدن یک ذره بتا به عنصر Y با عدد اتمی Z+1 و عدد جرمی A تبدیل می شود .
- با خروج پرتوی گاما ، عدد اتمی و عدد جرمی عنصر تغییری نمی کند و فقط اتم مقداری از انرژی خود را از دست داده و به سطح انرژی پایین تر می رسد و پایدارتر می شود . |
| ساختار اتم |
..................................................
| پیش دانشگاهی - رادیکال | |
| اتم یا گروهی از اتمها که دارای یک یا چند اربیتال تک الکترونی می باشند را رادیکال می گویند . رادیکالها ذراتی بسیار فعال و واکنش پذیر می باشند که به سرعت در واکنشهای شیمیایی شرکت می کنند |
| سینیتیک شیمیایی |
..................................................
پیش دانشگاهی - سرعت واکنش | |
| افزایش دما بر سرعت واکنشهایی که انرژی فعالسازی بیشتری دارند ، تاثیر بیشتری دارد . بطوریکه هر چه Ea یک واکنش بزرگتر باشد ، افزایش دما سرعت آنرا بیشتر افزایش می دهد . |
| سینیتیک شیمیایی |
..................................................
پیش دانشگاهی - سرعت واکنش | |
در یک واکنش ، ماده ای که کوچکترین ضریب استوکیومتری را در معادله شیمیایی دارد ، کمترین سرعت و ماده ای که بزرگترین ضریب استوکیومتری را دارد بیشترین سرعت تولید یا مصرف را دارد .
در واکنش زیر ماده A کمترین سرعت مصرف و ماده D بیشترین سرعت تولید را دارد .
A + 2B ------>2C + 3D |
| سینیتیک شیمیایی |
..................................................
پیش دانشگاهی - مواد جامد و مایع خالص | |
| سرعت مصرف یا تولید مواد جامد یا مایع خالص را در واکنشهای شیمیایی نمیتوان بر حسب مولار بر زمان ( M/S) تعیین کرد . زیرا غلظت مواد جامد و مایع خالص ثابت بوده و در طول انجام واکنش تغییر نمی کنند . سرعت مصرف یا تولید این مواد را بایستی بر حسب مول بر زمان (mol/S) تعیین کرد . |
| سینیتیک شیمیایی |
..................................................
| پیش دانشگاهی - انرژی فعالسازی | |
انرژی فعالسازی ( رفت یا برگشت ) همواره مقداری مثبت است . در صورتیکه آنتالپی واکنش میتواند مثبت یا منفی باشد .
|
| سینیتیک شیمیایی |
..................................................
| پیش دانشگاهی - واکنشهای برگشت پذیر | |
| واکنشهای برگشت پذیر در یک سیستم شیمیایی بسته ، معمولا بطور کامل انجام نمی شوند . زیرا قبل از کامل شدن ، واکنش به تعادل رسیده و غلظت مواد واکنش ثابت می شود . |
| تعادل شیمیایی |
..................................................
پیش دانشگاهی - پیچیده فعال | |
| سطح انرژی پیچیده فعال ( کمپلکس فعال ) همواره بیشتر از سطح انرژی مواد واکنش دهنده و مواد فراورده است و در ساختار آن تمامی پیوندها ضعیف نمی شوند ، بلکه فقط پیوندهایی که قرار است تشکیل یا شکسته شوند سست و ضعیف می شوند که انها را بصورت نقطه چین نشان می دهند . |
| سینیتیک شیمیایی |
..................................................